ÖŞÜR (Toprak Mahsulleri Zekâtı) — Ekinin Hakkı, Sofraya Bereket
Topraktan çıkan nimetin “öşür” payını dini ölçülere uygun, ayrı hesapta ve tam şeffaflıkla gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaştırmak.. siz veriyorsunuz; biz yerine ulaştırıyor, kaydını düşüyor ve kanıtını paylaşıyoruz. Öşür, tarım ürünlerinin zekâtıdır. Oranlar (kısa bilgi): %10 (onda bir): Yağmur/nehir gibi masrafsız sulamayla yetişen ürünler. %5 (yirmide bir): Masraflı sulama (pompa, kanal, yakıt vb.) ile yetişen ürünler. Öşür aynen ürün olarak verilebildiği gibi, piyasa bedeli üzerinden nakdî de ödenebilir. Ne zaman? Öşür, hasat günü doğar; zekâttaki gibi bir yıllık bekleme şartı yoktur. Her hasatta ayrı ayrı hesap edilir ve verilir. Kimlere? Zekâtın verildiği sınıflarla aynıdır: fakir, miskin, borçlu, yolda kalmış olan vb. (müellefe-i kulûb dâhil). Not (mezhebe dair): Hanefî mezhebinde öşürde nisap aranmaz; elde edilen mahsul az da olsa öşür verilir.
Hikâye — "Başaktaki Pay"
Sabah sisinin içinden biçerdöverin sesi yükselirken, İsmail amcanın tarlasında buğday başakları bir sır paylaşır gibi fısıldıyordu. Römork kantara yanaştı; fişte rakamlar yandı. Öşür payını hesaplarken amca, “Buğdayın bereketi komşunun ocağında da ısınsın,” dedi ve imzayı attı.
Değirmende taşlar dönünce un, yağmurun hatırası gibi avuçlarımıza yapıştı. Fırında ilk somun kabardı; sıcak buharın içinde, “Ekmek sıcaksa ev de vardır,” diyen bir çocuk sesi kaldı. O gün Quenara Defteri’ne; ürün, miktar, kaydını düştük, Harita’da rota mavi bir çizgi oldu: tarladan değirmene, fırından sofraya.
Akşamüstü amca “Seneye sulama masraflı olacak, beşten hesaplarız,” dedi. Gülümsedim: “Defter’de yeni sekmeyi açtık bile.” Öşür, biten bir hasadın değil; devam eden bereketin adıdır… siz niyet ediyorsunuz; biz yapıyor, teslim ediyor, kaydediyor ve paylaşıyoruz.
Bağış Yap
bir dünya için bize katıl.